Um Skagastr÷nd
┴rnes, safn
BŠrinn
FrÚttir
Golfv÷llur
Hˇlaneskirkja
Hitaveita
H˙snŠ­ismßl
H÷fnin
═■rˇttaa­sta­a
Sagan
Skipulagsmßl
Spßkonuarfur
Sorphreinsun og
endurvinnsla
Sundlaug
Tenglar
TjaldsvŠ­i
┌tivera og fer­al÷g

















> ┌tivera og fer­al÷g

Spßkonufellsh÷f­i
Vi­ sjˇinn, yst Ý ■Úttbřlinu ß Skagastr÷nd er Spßkonufellsh÷f­i. Hann er nßtt˙ruperla, tilvalinn sta­ur til a­ njˇta ˙tiveru, ˙tsřnis og nßtt˙rufegur­ar. G÷ngulei­ir um h÷f­ann hafa veri­ merktar og eru flestar stuttar og au­veld ganga. vi­ ■Šr hefur vÝ­a veri­ komi­ fyrir upplřsingaskiltum um fugla og pl÷ntur.



١ Spßkonufellsh÷f­i sÚ ekki hßr er afar vÝ­sřnt af honum og blasa vi­ h˙nvetnsk fj÷ll og dalir og handan H˙naflˇa sjßst Strandir og Strandafj÷llin. Spßkonufellsh÷f­i er kenndur vi­ j÷r­ina Spßkonufell og samnefnt fjall ofan vi­ en ■ar bjˇ hin nafnkunna ١rdÝs spßkona ß 10. ÷ld. H÷f­inn er ˙r stˇrger­u stu­labergsbasalti, lÝklega gamall gostappi. Hann er mj÷g sŠbarinn og sÚr ■ess vÝ­a merki. RÚtt vi­ H÷f­ann var hinn gamli verslunarsta­ur H˙nvetninga, H÷f­akaupsta­ur. MŠlt er a­ ß H÷f­anum hafi fyrr ß tÝmum veri­ fallbyssa sem skoti­ var ˙r ß hverju sumri ■egar kaupskipi­ kom frß Danm÷rku. Fallbyssan er horfin og var komi­ til Ůjˇ­minjasafnsins.

Hˇlsnef er nafni­ ß sy­sta enda H÷f­ans. Ůess skal ■ˇ geta a­ heimildum ber ekki saman. BŠ­i sy­sti og nyrsti endi H÷f­ans hafa einnig veri­ kalla­ir H÷f­atß. Stˇra vÝkin sem gengur inn Ý h÷f­ann a­ vestanver­u, ber nokkur n÷fn, VŠkil(s)vÝk, VÚkelsvÝk, VŠlugilsvÝk. Engin skřring er ß n÷fnunum. HÚr ver­ur h˙n nefnd VŠkilvÝk, ■a­ er mest nota­ n˙ ß d÷gum. Sagnir eru um a­ ■arna hafi fyrsti verslunarsta­urinn veri­ og jafnvel kaupskip legi­ bundin. Um ■ar sÝ­ustu aldamˇt t÷ldu gamlir menn sig hafa sÚ­ ■ar ummerki eftir festarhringi. Fagridalur e­a Leynidalur eru n÷fnin ß dŠldinni austast ß H÷f­anum.

Vi­ nor­urenda dalsins er tignarlegur klettur, Arnarstapi. Arnarsvipurinn sÚst vel, t.d. ß hŠ­inni nor­an vi­ Rei­ingsfl÷tina. Hrafnar verpa ß klettinum en ekki ernir. Vi­ su­urenda Fagradals er bŠrinn Laufßs en austan dalverpisins er RÚttarholtshŠ­ nefnd eftir bŠnum sem stendur austan h÷f­ans. Efst ß hŠ­inni er Spßnska dys. Mun spŠnskur sjˇma­ur, sem lÚst hÚr vi­ land, hafa veri­ heyg­ur ■arna og sta­urinn valinn ˙tsřnis vegna. Ne­an hŠ­arinnar var ß­ur fyrr skilarÚtt Skagstrendinga, LandsendarÚtt, hla­in ˙r grjˇti, en er n˙ hrunin og hafi­ hefur a­ hluta broti­ land undan henni. BŠrinn RÚttarholt er ■arna rÚtt hjß. Ůegar hafnarger­ stˇ­ sem hŠst ß fjˇr­a og fimmta ßratugnum var teki­ ■a­ rß­ a­ sprengja grjˇt ˙r austurhlÝ­ H÷f­ans og nota til uppfyllingar. Ůa­ mŠltist misjafnlega fyrir. Sagt er a­ ßlfkona hafi vitja­ heimamanns Ý draumi. Var h˙n Šri­ ■ungb˙in og sag­i a­ veri­ vŠri a­ skemma ßlfabygg­ina Ý H÷f­anum. MŠlti h˙n a­ nŠstu tuttugu ßrin yr­u heimam÷nnum erfi­. Hvort ■a­ rŠttist skal ˇsagt lßti­ en eitt er vÝst a­ sÝldin fˇr og ■a­ var ekki fyrr en undir 1970 a­ aftur tˇk a­ birta verulega Ý atvinnumßlum. ŮvÝ tr˙a einnig margir sÝ­an a­ ekki megi kenna neinn hlut, hvorki skip, farartŠki nÚ anna­ vi­ H÷f­ann, ■vÝ ■ß farnist illa. Tjaldklauf er nafni­ ß geil upp Ý H÷f­ann frß svok÷llu­u Skagastrandart˙ni. ┴­ur fyrr tj÷ldu­u bŠndur ■ar Ý kauptÝ­um. Gefinn hefur veri­ ˙t bŠklingur ß ■remur tungumßlum, Ýslensku, ensku og ■řsku um g÷ngulei­irnar bŠ­i ß Spßkonufellh÷f­a og fjalli­ Spßkonufell. BŠklinginn mß nßlgast hÚr.




G÷ngulei­ir ß Spßkonurfell
Fjalli­ Spßkonufell, 646 m, er svipmiki­ og ßberandi frß bŠnum. Efst er klettabelti sem nefnist Spßkonufellsborg e­a Borgarhaus. Uppi er um fj÷gurra hektara mosavaxin slÚtta. Ůar er var­a og Ý henni kistill me­ gestabˇk. Spßkonufell er a­ mestu ˙r mˇbergi en Borgarhausinn er ˙r grßgrřti. Margir m÷guleikar eru til a­ ganga ß Spßkonufell. VinsŠlsta g÷ngulei­in liggur frß golfvellinum vi­ Hßager­i. Gengi­ er upp hlÝ­ar Ý ßttina a­ nor­ur÷xlinni sem er fyrir ne­an Molduxa. Ůa­an liggur lei­in sÝ­an upp nor­ur÷xlina og um Leyningsdal. Stefnt er upp Ý lÝti­ skar­ nor­austan vi­ Borgarhausinn. Ůessi lei­ sem er frekar lÚtt og au­veldasta lei­in upp hefur veri­ stiku­ og slˇ­ir eru or­nar nokku­ greinilegar.

Ínnur g÷ngulei­ liggur upp frß skÝ­askßlanum sunnan megin fjallsins. Lei­in er ekki merkt en gengi­ er af augum upp hrygginn og melana ß honum og a­ h÷mrunum. Ůarna ■arf a­ fara varlega ■vÝ klettarnir eru lausir Ý sÚr en uppgangan er ■ˇ ekkert erfi­ari en t.d. a­ fara upp hamrabelti­ Ý Esju. Til vi­bˇtar mß nefna skemmtilega g÷ngulei­ Ý kringum Spßkonufell en ■a­ tekur um ■a­ bil 6 klukkustundir a­ ganga hana. Einstaklega vÝ­sřnt er af Spßkonufellsborg Ý gˇ­u ve­ri. ═ vestri sÚr yfir H˙naflˇa allt til Strandafjalla og Drangaj÷kuls. Kenna mß Geirhˇlma (Geirˇlfsgn˙p) og Ý gˇ­u skyggni mß greina Hornbjarg. Til su­urs sÚr inn til H˙nafjar­ar og Vatnsness fyrir botni H˙naflˇa og inn til h˙nvetnsku dalanna og fram ß hei­ar. ═ austur sÚst til Skagafjar­ar og allt til Tr÷llaskaga. ═ nor­ri sÚr ˙t eftir fl÷tum Skaga ■ar sem blßr himinn speglar sig Ý fj÷lm÷rgum tj÷rnum og v÷tnum.

Íkulei­in fyrir Skaga
Ůeir eru ekki margir sem hafa eki­ fyrir Skaga enda ekki beint alfararlei­. Íkufer­ina mß byrja ß Skagastr÷nd e­a jafnvel Bl÷nduˇsi, eins er hŠgt a­ byrja austan megin, ■.e. ß Sau­ßrkrˇki. HÚr er geti­ um nokkra sta­i ß lei­inni og er lagt af sta­ frß Skagastr÷nd og eki­ nor­ur fyrir Skaga og inn Skagafj÷r­ a­ Laxßrdal. Ůar skilja lei­ir. HŠgt er a­ halda ßfram inn a­ Sau­ßrkrˇki og ■a­an um VarmahlÝ­ og Vatnsskar­ og vestur Ý H˙navatnssřslu. Hin lei­in er svok÷llu­ Ůverßrfjallslei­, mj÷g gˇ­ur vegur me­ varanlegu slitlagi. Ůverßrfjallsvegur kemur ß Skagastrandarveg mi­ja vegu milli Skagastrandar og Bl÷nduˇss. Skaginn er frekar lßgur. Nyr­ri hluti hans er nßnast flatur en hŠrra er eftir ■vÝ sem sunnar dregur. ┴ Skagahei­i eru fj÷lm÷rg fiskiv÷tn og er gˇ­ silungsvei­i Ý flestum ■eirra. Vei­ileyfi eru seld ß m÷rgum bŠjum. Hof heitir kirkjusta­ur nor­an vi­ Skagastr÷nd. Ůar eru fornar tˇttir sem nefnast Go­atˇttir og gŠtu veri­ af hofi. ┴ Hofi fŠddist Jˇn ┴rnason (1819-1888) sem ■ekktastur var fyrir s÷fnun ■jˇ­sagna sem vi­ hann eru kenndar. Krˇksbjarg er skammt nor­an vi­ Hof og liggur ■jˇ­vegurinn ■ar upp. Bj÷rgin eru ekki hß, a­eins um 40 til 50 m en byrja skammt fyrir nor­an Hof og nß ˙t a­ KßlfshamarsvÝk. Vegurinn liggur me­ bjargbr˙ninni ß kafla og vi­ svonefnda Fuglatj÷rn er ˙tsřni gott af bjarginu nor­ur til KßlfshamarsvÝkur og ■ar mß sjß Fossß falla Ý fossi af bjargbr˙ninni beint Ý sjˇ fram. Hafnir er fornt stˇrbřli, nŠr nyrst ß Skaga. Ůar eru Hafnab˙­ir, g÷mul verst÷­, einkum hßkarlafangara. Gamlir malarkambar eru hjß H÷fnum og eru ■eir merki um hŠrri sjßvarst÷­u vi­ Ýsaldarlok. Mikill reki er ■arna ß fj÷rum. SelvÝkurtangi er eins og nafni­ ber me­ sÚr ■ekktur fyrir selalÝf. Ůar flatmaga selir ß skerjum og vir­a fyrir sÚr ■essa undarlegu fer­amenn sem stara stˇrum augum ß mˇti. Austan megin ß Skaga er Keta, gamall kirkjusta­ur og fornt h÷f­bˇl enda gˇ­ sjßvar- og hlunnindaj÷r­. Ketubj÷rg eru ■ar fyrir sunnan, forn eldfjallsr˙st e­a gÝgfylling ˙r stu­lu­u grßgrřti.

KßlfshamarsvÝk
Einn af athyglisver­ustu st÷­unum ß ÷kulei­inni fyrir Skaga er KßlfshamarsvÝk. H˙n er nokku­ opin og ß Kßlfshamarsnesi er stˇr viti sem bygg­ur var 1939. Vi­ vitann er Švintřralegt umhverfi. Ăgifagurt stu­laberg er Ý sjßvarberginu, lˇ­rÚtt og lßrÚtt Ý bogum og beygjum svo undrum mß sŠta. Tali­ er a­ stu­labergi­ hafi myndast fyrir um tveimur milljˇnum ßra. ┴ ßrunum 1910 til 1930 mynda­ist ■arna lÝti­ sjßvar■orp sem nefnt var eftir vÝkinni. Ůegar flest var, voru um eitt hundra­ manns b˙settir Ý vÝkinni. ┴stŠ­an var einf÷ld, ■arna var gˇ­ hafnara­sta­a frß nßtt˙runnar hendi og stutt ß gj÷ful fiskimi­. Einkum var rˇi­ a­ sumarlagi og fram til jˇla en ■ß var algengt a­ karlar hÚldu til Su­urnesja ß vertÝ­. Upp ˙r 1930 hnigna­i bygg­inni tilt÷lulega hratt og tÝu ßrum sÝ­ar h÷f­u flestir flust Ý burtu. Flestir fˇru inn ß Skagastr÷nd. H˙sar˙stir eru enn sjßanlegar Ý KßlfshamarsvÝk og hafa ■Šr veri­ merktar me­ n÷fnum h˙sa sem ■ar stˇ­u ßsamt n÷fnum ßb˙enda. Einnig hefur veri­ sett upp upplřsingaskilti me­ korti fyrir fer­amenn.

Golfv÷llurinn
Hßager­isv÷llur er 9 holu golfv÷llur Ý stˇrfallegu umhverfi a­eins um fjˇra kÝlˇmetra nor­an vi­ bŠinn. Upplřsingar Ý sÝmum 892 5089, 452 2895, 862 5089.

G÷ngulei­ir
Ůau eru gˇ­ur fer­afÚlagi, g÷ngulei­akortin fyrir Austur H˙navatnssřslu og Skagafj÷r­. Kortin eru tv÷. Anna­ heitir äSkagi, milli H˙naflˇa og Skagafjar­arô og hitt äFrß Skagafir­i til Vatnsdalsô. G÷ngulei­ir eru merktar inn ß kortin me­ punktalÝnum og greint er milli stika­ra og ˇstika­ra lei­a. ┴ bakhli­inni eru lei­arlřsingar og skemmtilegur frˇ­leikur um ßhugaver­a sta­i ß g÷ngulei­unum og ß svŠ­inu almennt. Nefna mß a­ ß g÷ngulei­unum eru merkt inn GPS hnit, sem er nřjung Ý kortager­ ß ═slandi. Kortin eru tilvalin fyrir ■ß sem ßhuga hafa ß g÷ngufer­um, ■vÝ margar gˇ­ar lei­ir eru Ý bo­i. Sem dŠmi mß nefna g÷ngulei­irnar: Spßkonufellsborg (fjalli­ ofan vi­ Skagastr÷nd), Kambadalur ľ Hallßrdalur og um Fjalls÷xl. Fleiri frßbŠrar g÷ngulei­ir mŠtti nefna ß Skaga en ■eir sem ßhuga hafa fß nßnari upplřsingar ß g÷ngulei­akortunum. Kortin eru seld ß 500 kr. og fßst Ý bˇkaverslunum ß h÷fu­borgarsvŠ­inu og Ý verslunum og ß bensÝnst÷­vum Ý Austur-H˙navatnssřslu og Skagafir­i.

Vei­i ß Skagahei­i
Skagahei­i er nßtt˙ruperla sem lŠtur lÝti­ yfir sÚr ß landakorti en břr yfir nßtt˙rut÷frum og fj÷lm÷rgum ˙tivistarm÷guleikum. Ůegar kemur nor­ur fyrir Skagastrandarfj÷ll er landslagi­ tilt÷lulega lßgt og einkennist af klettaborgum og ßv÷lum ßsum sem mˇtast hafa af framskri­i Ýsaldarj÷kuls. Inn ß milli hefur j÷kullinn skili­ eftir lŠg­ir og hvilftir Ý landslagi­ ■ar sem sitja tjarnir og v÷tn sem m÷rg eru full af i­andi lÝfi, vei­iv÷tn. Vei­i er vÝ­a gˇ­a ß Skaga en a­gangur a­ v÷tnunum misjafnlega gˇ­ur. A­ sumum vatnanna er akfŠrt ÷llum bÝlum a­ ÷­rum er jeppavegur og a­ enn ÷­rum ver­ur einungis fari­ ß tveimur jafnfljˇtum me­ mal sinn og annan b˙na­ Ý bakpoka. ═ bŠklingi sem hefur veri­ gefinn ˙t um vei­ina er safna­ grundvallarupplřsingum um vei­iv÷tnin ß Skaga. ═ honum er a­ finna hverjir selja vei­ileyfi, hversu langt er a­ vatni frß Skagastr÷nd, a­koma a­ vatninu, stŠr­ ■ess og ekki sÝst hvers konar vei­i er von. ═ bŠklingnum er kort af Skaga og ■ar mß finna helstu lei­ir, ÷rnefni, jar­am÷rk og m÷rk almenninga. ═ ritinu er a­ finna upplřsingar um nŠrri fj÷rtÝu v÷tn. Gott kort fylgir og ß ■vÝ eru dregin jar­arm÷rk svo enginn ■urfi a­ villast um eignarhald ß v÷tnunum en ■a­ segir oftast til um hvar leita eigi eftir vei­ileyfum. ═ texta er geti­ um fimm grundvallaratri­i um hvert vatn: Vei­ileyfi, vegalend frß Skagastr÷nd, a­komu, vei­i og stŠr­ vatns. Einnig hefur veri­ reynt a­ birta myndir af sem flestum v÷tnum.








SveitarfÚlagi­ Skagastr÷nd | Kt. 650169-6039 | Skrifstofa T˙nbraut 1-3 | SÝmi: 455 2700 - Fax: 455 2701 | skagastrond@skagastrond.is


ę 2010 HUGMYNDIR